نحوه برگزاری سنتور مضراب ایرانی

سنتور

نام سنتور از واژه شاتا تانتریک گرفته شده است؛ به معنای وینایی با صد سیم. سنتور از جعبه‌ای توخالی ساخته شده که بیست و پنج خرک دارد و روی هر خرک چهار سیم قرار گرفته است. این ساز با کمک دو چوب کوچک به نام مضراب نواخته می‌شود. سنتور سازی است که خاستگاه آن عراق، ایران و هند است.

سنتور ایرانی. در ایرانِ پیش از اسلام، مردم قطعاً با آن آشنا بودند و آن را کُنار می‌نامیدند. گونه‌های مختلف سنتور را می‌توان در چین، اروپای شرقی و انگلستان و آلمان و اتریش و همچنین هند و قارهٔ آمریکا دید. این ساز در عراق، مصر، ترکیه، ارمنستان و گرجستان نیز یافت می‌شود. شکل سنتور ایرانی از کشتی الهام گرفته است؛ سیم‌هایش مانند تور ماهیگیری‌اند و صدایی که تولید می‌کند، یادآور برخورد موج‌ها با صخره‌های ساحل است.

سنتور به‌طور سنتی در موسیقی درهٔ کشمیر به‌عنوان همراهی‌کنندهٔ موسیقی صوفیانه به کار می‌رفته است. همچنین سنتور را می‌توان پیشگام پیانو دانست، زیرا بر همان اصل استوار است: ضربهٔ چکش بر سیم‌های فلزی.

سنتور ایرانی از جعبه‌ای ذوزنقه‌ای‌شکل از چوب گردو ساخته شده است؛ پهنای آن در ضلع بزرگ حدود 90 سانتی‌متر، در ضلع کوچک 36 سانتی‌متر و ژرفای آن 6 سانتی‌متر است. سیم‌ها در سمت چپ به گوشی‌های ثابت بسته می‌شوند و در سمت راست دور گوشی‌های فلزی کوک می‌پیچند که با کلید کوک تنظیم می‌گردند. سنتور با مضراب یا زخمه نواخته می‌شود. به کسی که سنتور می‌نوازد سنتورنواز می‌گویند.

امروزه سنتور جایگاه مهمی در ارکستر سنتی ایرانی دارد و در مطربی (موسیقی سرگرم‌کننده) نیز جایی دارد، اما هرگز در موسیقی فولکلور به کار نمی‌رود. سنتور ایرانی معاصر جعبه‌ای از چوب گردو به شکل ذوزنقه دارد.

نحوه در دست گرفتن مضراب سنتور ایرانی

نخست اینکه، هنگام ضربه زدن با مضراب سنتور، حرکت باید از مچ دست انجام شود. برخی این اشتباه را می‌کنند که با انگشتان می‌نوازند و در نتیجه اشتباه می‌زنند. اما پس از مدتی متوجه می‌شوند که این کار درست نیست، زیرا با این روش مضراب نمی‌تواند به‌درستی حرکت کند. در آغاز، کار با مضراب سنتور ممکن است دشوار به نظر برسد. با گذشت زمان، نواختن با مضراب سنتور بسیار بهتر خواهد شد.

در این ویدئو توضیح می‌دهیم که مضراب سنتور ایرانی را چگونه باید در دست گرفت