Alles over Arabische instrumenten

Muziek bestaat al sinds het begin van de menselijke geschiedenis en vormt een wezenlijk onderdeel van talloze samenlevingen en culturen. Muziektradities hebben elkaar door de eeuwen heen wederzijds beïnvloed, en Arabische muziek vormt daarop geen uitzondering. Muziek speelt al heel lang een belangrijke rol in de Arabische wereld, met een rijke verscheidenheid aan instrumenten en uitvoerende kunstenaars.

Arabische instrumenten kunnen in drie hoofdgroepen worden ingedeeld: aerofonen, chordofonen en slaginstrumenten. Binnen deze groepen bestaan weer subcategorieën; fluiten behoren bijvoorbeeld tot de aerofonen. In dit artikel maakt u kennis met enkele van de belangrijkste Arabische instrumenten uit de geschiedenis en hun invloed op verschillende culturen en samenlevingen. 

Welke instrumenten worden in Arabische muziek gebruikt?

Door de geschiedenis heen kende de Arabische wereld tientallen verschillende instrumenten. De muziekgeschiedenis wordt vaak verdeeld in een periode vóór en een periode na de opkomst van de islam. Over de pre-islamitische periode zijn maar weinig bronnen bewaard gebleven. Vanaf de islamitische periode werden Arabische instrumenten daarentegen uitvoerig beschreven en kregen ze een steeds grotere bekendheid. Hieronder vindt u enkele belangrijke voorbeelden:

Arabische oud

De oud is een van de bekendste instrumenten uit de Arabische cultuur. Het is een peervormig snaarinstrument en al eeuwenlang een wezenlijk onderdeel van deze muziektraditie. Er bestaan regionale varianten, zoals de Syrische en de Iraakse oud. Ook andere culturen kennen verwante instrumenten: de Turkse oud en de Perzische barbat lijken sterk op de Arabische oud, maar verschillen onder meer in afmetingen, stemming en klank. De oud behoort tot de meest invloedrijke Arabische instrumenten uit de geschiedenis.

Bendir

De bendir is een historisch slaginstrument met diepe wortels in de Arabische muziek. Deze brede lijsttrommel heeft vaak snaren aan de binnenzijde van het vel, waardoor een karakteristieke zoemende klank ontstaat. Met zijn rijke ritmische mogelijkheden heeft de bendir een bijzondere plaats verworven. Van Noord-Afrika tot Zuidwest-Azië is het instrument in uiteenlopende muziekculturen populair geworden.

Meer over de bendir: https://salamuzik.com/blogs/news/what-is-bendir-how-to-play-bendir

Daf

Net als veel andere Arabische instrumenten heeft de daf verschillende culturen beïnvloed. Deze lijsttrommel is ook tegenwoordig wereldwijd populair. In naburige muziektradities, waaronder die van Turkije en Iran, komen uiteenlopende varianten voor. Via Arabische invloeden bereikte de daf ook Spanje en kreeg het instrument bekendheid in Europa.

Wat zijn traditionele Arabische instrumenten?

Muziek kent geen grenzen. Wanneer een instrument een aansprekende klank en sterke muzikale mogelijkheden heeft, kan het in uiteenlopende culturen worden opgenomen. Arabische instrumenten verspreidden zich door hun bijzondere klank door de geschiedenis heen naar vele gebieden. Arabische muziek beïnvloedde niet alleen naburige culturen, maar bereikte in de middeleeuwen ook Europa. Dit zijn enkele bekende traditionele instrumenten met een brede culturele invloed:

Qanun

De qanun is een Arabisch snaarinstrument dat veel culturen heeft beïnvloed. Het heeft een trapeziumvormige klankkast met een groot aantal snaren en kan zowel solo als in een ensemble of orkest worden bespeeld. Net als andere Arabische instrumenten kreeg de qanun ruime regionale bekendheid. Het instrument is populair in Turkije, Griekenland, Iran, Armenië en veel andere landen in het Midden-Oosten.

Ney

De ney behoort tot de oudste muziekinstrumenten ter wereld en heeft een geschiedenis van bijna vijfduizend jaar. Deze rietfluit is een aerofoon en maakt deel uit van meerdere culturen in het Midden-Oosten. Bekende varianten zijn de Arabische, Perzische en Turkse ney. Afhankelijk van het land en model heeft het instrument doorgaans zes of zeven vingergaten. 

Bij een ney van professionele kwaliteit is het riet geel en dicht vezelig, niet te dik en niet te dun. De knopen worden naar verhouding smaller en de afstanden ertussen korter. De dikte en lengte beïnvloeden zowel de laagste als de hoogste toon die het instrument kan voortbrengen.

Misschien ook interessant: Turkse muziekinstrumenten

Santoor

Een ander instrument uit de regio is de santoor, een Perzisch hakkebord waarvan de snaren met twee lichte houten hamertjes, mezrâb genoemd, worden aangeslagen. De oorsprong van de santoor reikt terug tot de oud-Babylonische en Neo-Assyrische perioden. Moderne varianten worden gebruikt in Iran, omliggende landen en Griekenland.

De santoor heeft een trapeziumvormige klankkast die doorgaans van walnoothout wordt gemaakt. De snaren zijn aan beide zijden aan pennen bevestigd en worden met de metalen stempennen aan de rechterzijde gestemd. Met 27 verschillende toonhoogten heeft het instrument een groot melodisch bereik.

Een klassieke Perzische santoor heeft 72 tot 160 snaren. Het instrument is ongeveer 90 cm breed aan de brede zijde, 36 cm aan de smalle zijde en 6 cm diep. De snaren worden aangeslagen met kleine houten hamertjes, zahme genoemd. Er bestaan ook grotere modellen op een onderstel, zoals het cimbalom. De santoor is een chordofoon en vertoont qua vorm overeenkomsten met de qanun. Hij neemt een belangrijke plaats in binnen het traditionele Perzische orkest en wordt ook gebruikt in motrebi, muziek voor vermaak.

Er bestaan nog veel meer belangrijke instrumenten uit de Arabische muziekgeschiedenis. Bent u liefhebber van Arabische muziek en zoekt u een kwaliteitsinstrument, dan bent u bij Sala Muzik aan het juiste adres. Bekijk onze collectie Arabische instrumenten van hoge kwaliteit!

Arabische instrumenten