Alles over de rebab

De rebab is een instrument met een eeuwenoude geschiedenis. Hieronder beantwoorden we enkele belangrijke vragen voor iedereen die dit bijzondere instrument beter wil leren kennen.

Wat is een rebab?

Rebab is een verzamelnaam voor verschillende snaarinstrumenten die zich in de islamitische wereld en Centraal-Azië ontwikkelden. Een veelvoorkomende strijkvariant heeft een met huid bespannen resonator, soms gemaakt van een kokosnootschaal. Het aantal snaren varieert van één tot vijf; veel uitvoeringen hebben twee of drie snaren. De cilindrische hals is van hardhout. Onder de klankkast loopt vaak een houten pin door die als steun dient. Het instrument wordt met een strijkstok van paardenhaar bespeeld en kan tussen de knieën of verticaal op de pin worden gehouden.

Geschiedenis van de rebab

De rebabfamilie heeft een lange geschiedenis. In Iran, de Arabische wereld, Pakistan, India en Anatolië werd de naam rebab voor verschillende strijk- en tokkelinstrumenten gebruikt. De familie is wijdverbreid en komt in veel muziekgenres voor. Voorbeelden zijn de Turkse rebab, Egyptische rababa en Maghrebijnse rebab. De Turkse rebab wordt vaak verbonden met oudere Centraal-Aziatische strijkinstrumenten zoals de ıklığ. De resonator kan van kokosnoot zijn en is aan de voorkant met huid bespannen. Waar vroeger paardenhaar en darm werden gebruikt, hebben moderne exemplaren vaak metalen snaren. De Egyptische rababa heeft verwante vormen, doorgaans met één of twee snaren en een kleinere resonator. De Maghrebijnse rebab wijkt af en kan een uit hout gesneden klankkast en hals hebben.

Kenmerken van de rebab

Binnen de brede rebabfamilie zijn verschillende hoofdvormen te onderscheiden:

Een langhalsvariant die schuin of verticaal wordt bespeeld en vaak een pin aan de onderzijde heeft. Deze steun maakt het positioneren en strijken gemakkelijker; verwante instrumenten hebben soms slechts een korte of rudimentaire pin.

Een korthalsvariant met een anders gevormde klankkast; hieronder vallen regionale instrumenten zoals de Maghrebijnse rebab en Kabuli rubab, al verschillen tokkel- en strijktradities sterk.

Daarnaast bestaan verscheidene vedels met pin. Sommige rebabvormen worden gewaardeerd om hun dragende, nasale klank, maar het bereik hangt sterk af van het specifieke type en kan relatief beperkt zijn.

Constructie

De rebabfamilie wordt in zeer uiteenlopende ensembles en genres gebruikt. Omdat de naam meerdere regionaal verschillende instrumenten omvat, lopen constructie, formaat, bereik en speelwijze sterk uiteen. Sommige Iraanse en Centraal-Aziatische varianten zijn groter en lager gestemd, terwijl westelijker vormen kleiner en hoger kunnen klinken.

Bekijk de rebabinstrumenten op onze website voor gedetailleerde productinformatie. De constructie, stemming, besnaring en speelwijze kunnen per rebab sterk verschillen.  

Rebab te koop

De rebab was tot in de achttiende eeuw een veelgebruikt instrument in het Ottomaanse Rijk. Toen de westerse viool in de achttiende eeuw populairder werd en een plaats in de Turkse muziek kreeg, nam de belangstelling voor de rebab af. Daardoor is het tegenwoordig moeilijker een kwalitatief goed instrument te vinden. De bouw vraagt gespecialiseerde kennis en zorg. Controleer bij aankoop klank, constructie, besnaring, afstelling en geschiktheid voor de traditie die u wilt spelen.

Hoewel de rebab tegenwoordig minder algemeen bekend is, blijft hij belangrijk voor de muziekgeschiedenis en levende regionale tradities. Wilt u een zorgvuldig vervaardigde rebab kopen of meer informatie ontvangen, neem dan contact met ons op.