Alles over de mazhar: wat is het verschil met de riq?

Wat is een mazhar?

Mazhar is een Arabisch woord dat “de plaats of persoon waarin iets verschijnt” kan betekenen. Binnen religieuze muziek verwijst het naar een grote, zware lijsttrommel, groter dan de daf en bendir. Het frame is doorgaans van hout. Afhankelijk van het model heeft de mazhar grote metalen schellen of ringen die bij slaan en schudden een krachtige klank produceren. De exacte bouw verschilt per regio en maker. Het instrument wordt gebruikt in verschillende tradities in het Midden-Oosten, met name in Egypte, Syrië en Libanon.

Misschien vindt u dit ook interessant: Alles over de chalumeau

Geschiedenis van de mazhar

De mazhar is een oud muziekinstrument. Historisch klonk hij onder meer tijdens religieuze optochten en huwelijksprocessies zoals de zaffa. Zo’n feestelijke stoet kon ook dansers, blazers, bendirtrommels en andere opvallende muzikale en ceremoniële elementen omvatten.

Door zijn krachtige volume wordt de mazhar minder vaak in kleine klassieke ensembles gebruikt, maar hij kan in grotere of speciaal gearrangeerde werken een sterke ritmische rol vervullen. Tegenwoordig ontdekken nieuwe generaties percussionisten het instrument opnieuw, waardoor belangstelling voor de techniek en het repertoire groeit. 

Vandaag klinkt de mazhar vooral in Egyptische volks- en populaire muziek, bij buikdans en tijdens grote feesten zoals hafla’s. De Egyptische percussionist Hossam Ramzy geldt als een van de bekendste moderne musici die de mazhar onder de aandacht bracht.

Wat is het verschil tussen riq en mazhar?

De riq, ook geschreven als riqq of rik, is net als de mazhar een lijsttrommel met metalen schellen en een traditioneel instrument in de Arabische muziek. Hij is belangrijk in de hele Arabischtalige wereld en klinkt daarnaast onder meer in Turkse, Iraakse, Egyptische, Marokkaanse, Soedanese en Griekse muziek.

De riq kan worden gezien als de kleinere en lichtere verwant van de mazhar. Het vel van de mazhar is doorgaans groter en steviger, waardoor het instrument een zwaardere en krachtigere klank heeft.

De riq heeft een verfijnde rol in takht- en chalghi-ensembles. De speler combineert slagen op het vel met complexe patronen van de schellen en kan daardoor meer klankkleuren en articulaties produceren dan alleen een basisritme. 

Een mazhar wordt vaak stevig rond borst- of gezichtshoogte gehouden. De lichtere riq kan sneller worden bewogen en zowel verticaal als horizontaal worden bespeeld. Door positie, vingertechniek en beweging te veranderen haalt de speler verschillende klankkleuren uit vel en schellen.

Misschien vindt u dit ook interessant: Wat is het verschil tussen een Perzische en Turkse ney?