Alles wat u moet weten over de buzuq

 De naam van het instrument is mogelijk afgeleid van het Turkse bozuk (‘gebroken’ of ‘wanordelijk’) en verwijst naar bozuk düzen bağlama, een stemming van de Turkse bağlama. Een andere theorie is dat de naam afkomstig is van de Perzische uitdrukking tanbur-e bozorg, wat ‘grote tanburluit’ betekent.

In dit artikel bekijken we wat de buzuq is, wat de verschillen zijn tussen de Arabische en Koerdische buzuq en hoe het instrument wordt bespeeld.

Wat is een buzuq?

De buzuq wordt doorgaans als solo-instrument bespeeld en maakt geen deel uit van het vaste Arabische orkest. Het instrument wordt geassocieerd met rondtrekkende Roma-muzikanten en komt in zowel volksmuziek als stedelijke muziek in de Levant en Syrië voor.

De buzuq is een langhalsluit met frets en twee koren metalen snaren: een dubbel koor (C4) en een drievoudig koor (G3). De snaren worden aangeslagen met een dun stukje hoorn of een kunststof plectrum. De metalen snaren geven een heldere klank en de verdeling van de 24 verstelbare frets biedt veel microtonale mogelijkheden.

De buzuq lijkt op de Turkse saz. In de traditionele volksvorm wordt de klankkast uit één stuk hout vervaardigd. Bij de moderne, stedelijke uitvoering bestaat de klankkast uit afzonderlijke ribben en heeft het instrument mechanische stemmechanieken in plaats van houten stemknoppen.

 Misschien vindt u dit ook interessant: De 5 beste qanunartiesten ter wereld

Wat is het verschil tussen een Arabische en een Koerdische buzuq?

De Arabische buzuq is een oud-achtig snaarinstrument met een kleinere klankkast en een langere hals met frets. De vorm doet denken aan de Griekse bouzouki en de Turkse saz. De buzuq is een solo-instrument uit de volksmuziek dat zijn oorsprong heeft in het oostelijke Middellandse Zeegebied, waaronder Palestina, Jordanië, Libanon en Syrië. Het wordt ook tot de traditionele instrumenten gerekend omdat het halverwege de twintigste eeuw populair werd in de Arabische popmuziek. Sindsdien is het als onderdeel van het Arabische ensemble te horen op diverse opnamen en tijdens liveoptredens.

De Koerdische buzuq, soms buzuk, bizik of biziq genoemd, is een langhalsluit met frets. Men neemt aan dat het instrument een Ottomaanse oorsprong heeft, maar door de mediterrane en Anatolische klankkleuren kan het ook verwant zijn aan de Griekse bouzouki en Turkse saz. De klankkast is vergelijkbaar met die van een oud. De hals van de Koerdische buzuq heeft 24 verstelbare frets en kan microtonale intervallen voortbrengen. De Koerdische buzuq werd aanvankelijk gebruikt door Koerden en Turkmenen, maar wordt tegenwoordig ook door Arabische musici gebruikt voor zangbegeleiding en Arabische taqsim-uitvoeringen. Onze Koerdische buzuqs worden met de hand vervaardigd door ervaren bouwers en zijn verkrijgbaar in onze winkel. De klankkasten zijn van walnoot, de zangbodems van sparrenhout, de halzen van esdoorn en de toetsen van ebbenhout.

Hoe bespeelt u een buzuq?

De traditionele buzuq had twee koren metalen snaren, een dubbel koor (C4) en een drievoudig koor (G3), die met een klein stukje hoorn of een kunststof plectrum werden aangeslagen. Tegenwoordig worden buzuqs met drie snaarkoren gebouwd om het bereik te vergroten. De metalen snaren en metalen stemmechanieken, vergelijkbaar met die van een gitaar, zorgen voor een heldere klank. De fretverdeling omvat de meest gebruikte kwarttonen. In combinatie met de mogelijkheid om de toonhoogte nauwkeurig af te stellen door de frets iets te verplaatsen, kan de buzuq de meest voorkomende maqamtoonladders voldoende nauwkeurig uitvoeren.