De snaar is het eerste onderdeel dat bij een snaarinstrument de klank opwekt. Het is een lang, dun materiaal dat onder spanning tussen twee vaste punten loopt. De snaardikte of gauge verwijst naar de diameter van dat materiaal.

Wanneer vingers, strijkstok, plectrum of hamer een snaar in trilling brengen, verspreidt zij meerdere frequenties door de lucht. De overheersende frequentie bepaalt de waargenomen toonhoogte; subtielere boventonen geven de klank zijn karakteristieke kleur.

Dikkere of zwaardere snaren worden doorgaans voor lage tonen gebruikt en dunnere voor hoge. Spanning is de trekkracht op instrument en snaar. Materiaal, dikte, mensuur en toonhoogte bepalen deze samen. Een set met hogere spanning voelt steviger en vraagt meestal meer kracht dan een lichte set.

  

Arabische en Turkse ouds vragen niet altijd dezelfde snaardiktes en spanningen. Turkse ouds worden doorgaans hoger gestemd dan Arabische. Gebruik daarom een set die uitdrukkelijk voor uw mensuur en regionale stemming is ontworpen; alleen een dunnere snaar kiezen is geen veilige vervanging voor de juiste set.

Misschien ook interessant: alles over de oud

Materialen van oudsnaren

De oudsnaar werd vroeger onder meer van darm of zijde gemaakt. Moderne sets combineren meestal effen nylon of fluorocarbon voor hoge koren met omwonden bassnaren. De precieze diameters en materialen verschillen sterk per fabrikant, stemming en mensuur.

• Zijde: een sterk natuurlijk materiaal dat historisch voor verschillende Aziatische snaarinstrumenten werd gebruikt. De vezels worden getwijnd; authentieke zijden snaren zijn relatief kostbaar en specialistisch.
• Darm: materiaal uit gereinigde en getwijnde dierlijke darm, vroeger algemeen gebruikt. Het reageert sterk op klimaat, slijt sneller en vraagt zorgvuldig onderhoud.
• Nylon: de gebruikelijke moderne vervanger voor veel effen darm- en zijdesnaren. Het is duurzaam en beschikbaar als monofilament of als kern voor omwonden snaren, maar rekt en veroudert na verloop van tijd.
• Metaal: vaak als fijne winding rond een nylon of synthetische kern gebruikt voor lagere koren. Omwonden snaren geven massa en projectie zonder dat een massieve draad extreem stijf wordt. Gebruik geen willekeurige metalen snaar op een oud. 

Misschien ook interessant: een Turkse oud stemmen

 

Oudsnaren vervangen

Het vervangen van oudsnaren kan de eerste keer lastig lijken. De onderstaande YouTube-video toont het proces stap voor stap. Werk rustig en fotografeer vóór u begint de routing bij kam, topkam en stemsleutels.

1. Vervang bij voorkeur één koor tegelijk, zodat kampositie en snaarvolgorde overzichtelijk blijven. Draai de juiste stemsleutel los en maak daarna de lus bij de kam voorzichtig los. Verwijder geen onderdelen met kracht.
2. Bevestig de nieuwe snaar aan de kam. Steek de oudsnaar door het juiste gat en maak de voor uw kam geschikte vergrendelende lus. Trek deze voorzichtig vast en controleer dat het uiteinde veilig ligt en het bovenblad niet kan krassen. Bekijk de video voor de exacte knoop.
3. Leid het andere uiteinde naar de juiste stemsleutel. Laat voldoende lengte over voor enkele nette windingen, maar niet zoveel dat de snaar zich opstapelt. Knip pas wanneer u de route en benodigde lengte zeker weet.
4. Steek de snaar door het gat in de stemsleutel, zet haar vast en wind ordelijk zonder kruisingen. Breng de toon geleidelijk omhoog. Nieuwe snaren rekken; stem de oud de eerste dagen regelmatig bij.

 Bekijk voor meer informatie onze collectie oudsnaren.