Hoe houdt u een oud-risha vast?

Voor sommigen is de oud de “koning der instrumenten”. Dit houten, peervormige snaarinstrument met korte hals lijkt op een luit. Zijn oorsprong reikt terug tot de vroegste Arabische beschavingen en de naam is afgeleid van het Arabische woord voor “het hout” [al-oud]. De populariteit verspreidde zich snel; tegenwoordig vormt de oud een essentieel onderdeel van muziektradities in Centraal-Azië, Anatolië, de Balkan, Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Moderne ouds worden doorgaans in drie groepen verdeeld: Arabisch, Turksen Perzisch, lokaalbekend als de barbat.

Misschien ook interessant: wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen Turkse, Arabische en Perzische muziek?

Deze indeling is niet uitsluitend geografisch. De Arabische oud komt niet alleen op het Arabisch Schiereiland voor, maar in de hele Arabische wereld. Turkse ouds worden ook in Griekenland bespeeld, waar ze outi heten, en in andere delen van het Middellandse Zeegebied. Arabische ouds, zoals de Iraakse oud, Egyptische oud en Syrische oud, worden vanwege hun overeenkomsten meestal onder de verzamelnaam “Arabische oud” geplaatst, hoewel er lokale verschillen bestaan. 

Arabische ouds zijn doorgaans groter en brengen een vollere, diepere klank voort. De Turkse oud klinkt strakker en helderder en wordt meestal één hele toon hoger gestemd dan de Arabische. Turkse ouds zijn vaak lichter gebouwd, met een onafgewerkt bovenblad, een lagere snaarhoogte en snarenkoren die dichter bij elkaar liggen. Ze hebben doorgaans een hogere ligging en een helderdere klankkleur. Arabische ouds hebben een mensuurlengte van ongeveer 61 tot 62 cm, tegenover circa 58,5 cm bij een Turkse oud. 

De moderne Perzische barbat heeft een kleinere klankkast, een langere hals, een iets verhoogde toets en een klank die duidelijk van de oud verschilt.

De cümbüş is een Turks instrument dat ontstond als kruising tussen de oud en de banjo.

Misschien ook interessant: alles over de oud

Hoe houdt u de oud vast?

Omdat de oud ruimte nodig heeft, zit u het beste op een stoel zonder armleuningen. U kunt uw rechtervoet op een voetenbankje voor klassieke gitaristen plaatsen of één been over het andere slaan. Houd uw schouders recht en uw hele lichaam ontspannen. Voelt u spanning in rug, armen, nek of elders, pas dan uw houding aan. Oefenen voor een spiegel helpt om uw zitpositie te controleren. Het bovenblad van de oud hoort verticaal te staan, terwijl snaren en hals horizontaal liggen. Het instrument moet goed in balans op uw schoot rusten zonder weg te glijden en zonder dat uw rechterhand het hoeft vast te houden.

Hoe kiest u een oudplectrum?

Hoe houdt u een oud-risha vast?

Er bestaan verschillende manieren om een risha vast te houden. U kunt één techniek aanleren en die later aanpassen aan uw speelstijl en comfort. Zo kunt u de risha tussen wijsvinger en duim houden, waarbij niet te veel en niet te weinig van het uiteinde uitsteekt. De overige vingers krullen losjes rond de risha en de duim blijft licht gebogen. U kunt de risha op dezelfde manier vasthouden maar minder laten uitsteken; dit maakt krachtiger aanslaan mogelijk. Een dikke, zware risha raakt een groter deel van de snaar. Dat is geschikt voor ritmisch spel, maar kan minder wendbaar zijn wanneer veel verfijning nodig is. 

Bekijk in de onderstaande YouTube-video onze aanbeveling voor het vasthouden van een oud-risha. De snaren worden met de punt aangeslagen, met neerwaartse slagen, opwaartse slagen of een combinatie, afhankelijk van de voorkeur en het gewenste effect. Neerwaartse slagen geven vaak meer volume en een scherpere aanzet. Het snel afwisselen van neer- en opwaartse slagen heet tremolo. Een goede risha techniek is een van de belangrijkste kenmerken van een gevorderde oudspeler; het loont daarom om hier gericht tijd aan te besteden.

Bekijk voor meer informatie onze oudcollectie.