Hoe wordt een neyfluit gemaakt?

De ney is een van de waardevolste instrumenten binnen onze cultuur en geschiedenis. Er bestaan verschillende soorten neyfluiten. Maar wat is een ney precies en hoe kunt u een ney maken ?

De ney is een blaasinstrument dat onder meer werd gebruikt tijdens sagu-ceremonies. De fluit klonk bij rituelen rond verdriet, deugd en de dood en kreeg daardoor een grote spirituele betekenis. Neys bestaan in verschillende afmetingen en stemmingen. In dit artikel leest u wat het instrument kenmerkt en hoe een ney wordt gemaakt.

Wat is een ney?

De ney is een belangrijk instrument binnen de klassieke Turkse muziek en de islamitische muziektraditie. Hoewel het instrument al veel langer wordt bespeeld, kreeg de benaming binnen de Ottomaanse muziekcultuur haar huidige betekenis. Een bekende variant is de Perzische ney, die doorgaans vijf gaten aan de voorzijde en één duimgat aan de achterkant heeft.

Turkse neys hebben gewoonlijk zes vingergaten aan de voorzijde en één duimgat aan de achterkant. Het instrument wordt van riet gemaakt, dat de neybouwer in specifieke maanden van het jaar oogst en bewerkt. Een bekend gebied voor geschikt riet in Turkije ligt in Hatay, nabij de rivier de Asi. Het mondstuk, de başpare, onderscheidt vooral de Turkse en Anatolische ney van veel andere neys uit het Midden-Oosten. Traditioneel wordt dit mondstuk van buffelhoorn gemaakt en boven op het riet geplaatst.

Stap voor stap een ney maken

Een ney wordt gemaakt van reuzenriet, met de Latijnse naam Arundo donax. Deze plant groeit onder meer in Zuidoost-Turkije en langs de Middellandse en Egeïsche kust. Geschikt riet wordt ook geoogst in Egypte rond de Nijl, in Syrië rond de Orontes en op Noord-Cyprus. Afhankelijk van de stemming bestaan neys in verschillende lengtes. Een traditioneel exemplaar heeft negen segmenten en zeven speelgaten: zes aan de voorzijde en één aan de achterkant. De gaten worden met een verhitte priem ingebrand.

De başpare is een belangrijk mondstuk dat het aanblazen vergemakkelijkt en in de afgelopen eeuwen aan de ney werd toegevoegd. Hij kan worden gemaakt van buffelhoorn, ivoor, hardhout zoals buxus of Delrin, een harde kunststof die de laatste jaren populair is geworden. Bij goedkopere neys worden ook gewone kunststof en pvc gebruikt, maar voor professionele instrumenten verdienen de duurzamere, zorgvuldig afgewerkte materialen de voorkeur.

Let bij een ney van professionele kwaliteit op de volgende kenmerken:

• Het riet heeft een gele kleur en een dichte vezelstructuur.
• Het riet is niet te dik en niet te dun.
• De breedte en lengte van de segmenten nemen evenredig af.

Sala Muzik helpt u graag om instrumenten uit het Midden-Oosten beter te leren kennen. Volg ons voor meer informatie, bekijk onze producten en kies het instrument dat bij u past.