Hoe speelt u setar?

De setar is een snaarinstrument uit de tanburfamilie met een verfijnde, herkenbare klank. De houten klankkast wordt soms versierd met beeninleg. Maar hoe leert u setar spelen?

De setar bestaat uit een klankkast en een lange hals, met aan het uiteinde de stemkast en stempennen. Het instrument heeft een zachte klank en een bereik van ongeveer drie octaven. Binnen het Perzische repertoire wordt de setar vooral als solo-instrument gebruikt. Hieronder leest u de belangrijkste aandachtspunten voor de bouw, houding, stemming en speeltechniek.

Kenmerken van de setar

De naam setar betekent letterlijk ‘drie snaren’. Moderne instrumenten hebben echter meestal vier snaren: doorgaans twee van staal en twee van messing. Op de hals van dit Perzische instrument bevinden zich ongeveer 25 of 26 verplaatsbare fretten, al kan het aantal per model variëren.

Een setar wordt meestal van moerbeienhout gemaakt. Een gebruikelijke lengte is ongeveer 85 cm en de kom is circa 20 cm breed en 15 cm diep. Door zijn intieme en gevoelige klank is het instrument nauw verbonden met Perzische kunstmuziek en soefitradities.

De setar is volledig van hout en heeft geen dierenvel als bovenblad. Hij wordt rechtstreeks met de nagel van de rechterwijsvinger bespeeld, dus zonder plectrum.

Is setar leren spelen moeilijk?

De setar is een van de meest karakteristieke instrumenten van de traditionele Iraanse muziek. De basis kan toegankelijk zijn, maar een zuivere intonatie, beheerste aanslag en kennis van de radif vragen langdurige oefening. De setar veranderde door de tijd: tegenwoordig heeft hij meestal vier snaren en circa 22 tot 28 fretten. De lange nagel van de wijsvinger zorgt voor zowel neerwaartse als opwaartse aanslagen. Daardoor kan de zachte klank ook ritmisch, helder en krachtig worden.

De setars in onze catalogus zijn vervaardigd door gespecialiseerde bouwers. Vergelijk formaat, hout, afwerking en klank om een instrument te vinden dat bij uw niveau en budget past.

Hoe speelt u setar?

Beginners stemmen de eerste snaar soms lager, bijvoorbeeld op A, zodat de snaarspanning comfortabeler is tijdens het oefenen en de snaren minder zwaar worden belast. De uiteindelijke stemming hangt af van de dastgah, docent en het repertoire.

Oefen eerst ontspannen vingerplaatsing en gelijkmatige aanslagen. Voor iedere dastgah kunnen een eigen tooncentrum, stemming en melodisch karakter gelden. Een veelgebruikt uitgangspunt is bijvoorbeeld een eerste snaar op C en een tweede op G, maar alternatieve stemmingen komen vaak voor. Volg daarom bij voorkeur de stemming van uw docent of gekozen lesmethode.

Leg de ronde kom stabiel op het bovenbeen en houd de rechterpols recht en ontspannen. De hand rust als een halfopen vuist boven het instrument. Duim en pink helpen de hand te stabiliseren aan weerszijden van de snaren. Beweeg de wijsvinger vooral vanuit het middelste gewricht en voorkom onnodige spanning in hand en onderarm.

Sala Muzik helpt u graag bij het ontdekken van instrumenten uit het Midden-Oosten. Bekijk onze producten en volg onze gidsen voor meer informatie over keuze, onderhoud en speeltechniek.