Hoe bespeelt u de luit?

De luit is een snaarinstrument dat, afhankelijk van het type, fretten kan hebben of fretloos kan zijn. De naam verschijnt in verschillende talen als Arabisch al-ʿūd, Frans luth, Duits Laute, Italiaans liuto en Spaans laúd. In Europa werden luiten vanaf de middeleeuwen veel gebruikt; de luitmuziek bloeide vooral in de zestiende en zeventiende eeuw tijdens renaissance en barok. Verwante luitinstrumenten worden nog steeds in het Midden-Oosten en daarbuiten bespeeld. 

Over de luit

De luit kreeg in de achttiende eeuw een plaats in de Turkse muziek. De Turkse lavta lijkt op de oud, maar heeft aangebonden fretten, een smaller corpus en een iets langere hals. Het instrument wordt hoofdzakelijk van hout gemaakt; verschillende houtsoorten kunnen voor bovenblad, kom, hals en toets worden gebruikt. Europese luiten bestaan met uiteenlopende aantallen koren en snaren, terwijl bij Turkse lavta's modellen met zeven of acht snaren gebruikelijk zijn. Een bespeler wordt in het Turks lavtavi genoemd; in het Nederlands spreken we van een luitspeler of luitist.

De Europese luit, de Turkse lavta en de oud behoren tot een verwante instrumentenfamilie, maar ontwikkelden ieder een eigen bouw en repertoire. Europese luiten waren van de middeleeuwen tot de late barok belangrijk in solo-, ensemble- en vocale muziek. In de barok speelde de luit vaak akkoordbegeleidingen op basis van de becijferde bas. Door zijn compacte klankkast heeft het instrument een verfijnde, relatief zachte akoestische stem.

Is luit spelen moeilijk?

Voor iemand zonder instrumentale ervaring is het begin altijd uitdagend. De rechterhandtechniek van de luit vraagt precisie en een lichte, beheerste aanslag en verschilt sterk van die van de moderne gitaar. Veel historische luiten hebben bovendien meerdere koren die regelmatig moeten worden gestemd. Een goed gebouwd instrument is licht en resonant en moet zorgvuldig worden behandeld.

Wie vanaf nul begint, heeft veel aan enkele lessen bij een ervaren docent. Een solide basis in houding, stemming, snaarindeling en aanslag voorkomt later hardnekkige gewoonten. Goede techniek is essentieel voor een mooie klank. Oefen langzaam en regelmatig nadat de basisbewegingen duidelijk zijn. Haast u niet meteen naar moeilijke stukken; leer eerst de eigen respons en eisen van het instrument kennen.

Hoe bespeelt u een luit?

De Turkse lavta wordt tegenwoordig meestal met een flexibel kunststofplectrum bespeeld; historisch werden ook andere materialen gebruikt. Renaissance- en barokluiten worden doorgaans met de vingers van de rechterhand getokkeld. De duim en vingers spelen afzonderlijke snaren of koren en vormen samen melodieën, akkoorden en polyfone stemmen.

De speelhouding verschilt per instrumenttype en lichaamsbouw. Sommige spelers houden de luit vergelijkbaar met een klassieke gitaar, eventueel met de linkervoet verhoogd. Anderen plaatsen de klankkast anders op het been. Kies een stabiele houding waarin schouders en polsen ontspannen blijven en beide handen vrij kunnen bewegen.

De luiten van Sala Muzik zijn handgemaakt door ervaren instrumentenbouwers. Bezoek onze winkel in Istanbul of vergelijk de verschillende modellen in onze online catalogus. We helpen u graag een luit te vinden die bij uw speelstijl, niveau en budget past.

 Misschien ook interessant: Wat is een luit? Alles wat u over de luit moet weten

 Misschien ook interessant: Oud leren spelen: gratis tutorialserie met meer dan zeven video's