Lijst met snaarinstrumenten en afbeeldingen

 

Instrumenten die geluid voortbrengen door trillende snaren worden snaarinstrumenten genoemd. Het geluid ontstaat wanneer de snaren worden getokkeld, aangestreken of aangeslagen. Het volume en de klank worden mede bepaald door de resonantie van de klankkast wanneer de snaren trillen.

Misschien ook interessant: Klaar om geïnspireerd te raken? Het succesverhaal van Sala Muzik

Korte geschiedenis van snaarinstrumenten

De snaar is het belangrijkste kenmerk van deze instrumenten. Door de snaren met de vingers of een hulpmiddel in beweging te brengen, ontstaan trillingen en geluid. Systematische en harmonische bewegingen vormen vervolgens de tonen. Zo werken snaarinstrumenten in de basis, maar hun geschiedenis is veel uitgebreider.

Een lier uit Ur in het oude Mesopotamië, gedateerd rond 2500 tot 3000 v.Chr., is een van de oudste concrete bewijzen voor de geschiedenis van snaarinstrumenten. Het is echter niet duidelijk waar en wanneer het eerste snaarinstrument precies werd gemaakt. Muziek en muziekinstrumenten ontwikkelden zich van cultuur tot cultuur, waarbij iedere samenleving iets aan de muziekwereld toevoegde. Daarom kunnen snaarinstrumenten niet aan één volk of één regio worden toegeschreven. Wel zijn regionale veranderingen en invloeden duidelijk zichtbaar in de instrumenten die we vandaag kennen.

Onder de Indiase volksinstrumenten vinden we de ravanhatta en in Azië de rebab, beide snaarinstrumenten die kunnen worden gezien als verdere ontwikkelingen van de oude lier. In het westen verscheen de Byzantijnse lyra, die zich eveneens bleef ontwikkelen. De zeventiende eeuw staat bekend als de barokperiode en bracht de lira da braccio voort, een voorloper van de moderne viool.

Turkse snaarinstrumenten: Turkse snaarinstrumenten

Perzische snaarinstrumenten: Perzische snaarinstrumenten 

Wat zijn de kenmerken van snaarinstrumenten?

Snaarinstrumenten behoren tot de fundamentele instrumentgroepen in de muziekwereld. Met de juiste aanraking kunnen hun snaren prachtige klanken voortbrengen. Ze nemen een belangrijke plaats in binnen het westerse orkest. Snaren van darm, metaal of andere materialen worden in trilling gebracht door ze te tokkelen, aan te strijken of met de vingers te bespelen.

 

 

Snaarinstrumenten bestaan in talloze modellen. Voor de bouw ervan worden verschillende houtsoorten en natuurlijke materialen gebruikt. De lijst met snaarinstrumenten verschilt daarom per cultuur en regio. Terwijl de viool en haar varianten belangrijke bouwstenen van bepaalde muziektradities zijn, kennen andere regio's weer een grote verscheidenheid aan eigen instrumenten. Instrumenten met dezelfde naam kunnen daardoor verschillen naargelang de culturele achtergrond van het gebied waarin ze worden gebruikt.

Misschien ook interessant: Speciale Turkse oud CM-4

Snaarinstrumenten kunnen volledig met de hand of industrieel worden vervaardigd. Ze vragen tijdens de bouw veel zorg en aandacht. Fabrieksinstrumenten bieden vaak een gelijkmatige standaard, maar een goed gemaakt handgebouwd snaarinstrument kan een veel hogere kwaliteit en een eigen karakter hebben.

 

Speeltechnieken

Snaarinstrumenten produceren geluid doordat een snaar in trilling wordt gebracht. Ze worden meestal ingedeeld op basis van de techniek waarmee dit gebeurt. Wanneer meerdere technieken mogelijk zijn, geldt de belangrijkste techniek als uitgangspunt. De drie meest voorkomende methoden zijn tokkelen, strijken en aanslaan. Een belangrijk verschil tussen strijken en tokkelen is dat bij strijken de trilling voortdurend wordt onderhouden, waardoor de boventonen in een vaste harmonische verhouding tot de grondtoon blijven staan.

Er zijn ook snaarinstrumenten waarvan de snaren met stokjes of hamers worden aangeslagen. Bij strijkinstrumenten is de strijkstok een essentieel onderdeel. Hij bestaat uit een bundel paardenhaar die tussen de uiteinden van een licht gebogen hardhouten stok is gespannen. De strijkstok wordt met de rechterhand vastgehouden. Het onderste deel heet de slof en het bovenste uiteinde de punt. Strijkstokken zijn doorgaans 70 tot 75 cm lang.

Tokkelen
Tokkelen is een speelwijze voor instrumenten zoals de veena, banjo, ukelele, gitaar, harp, oud, mandoline, luit en sitar. De snaren worden met een vinger, duim, veer of tegenwoordig meestal een kunststof plectrum aangetokkeld.

Strijken
Strijken wordt gebruikt bij instrumenten zoals viool, altviool, cello, contrabas en de historische gamba-familie. De strijkstok bestaat uit een stok met daartussen een lint van evenwijdige paardenharen.

Aanslaan
De derde veelgebruikte methode is het aanslaan van de snaar. De piano en het hakkebord gebruiken deze techniek. Hoewel bij een piano de snaren worden aangeslagen, zorgen vilten hamers voor een zachte en ronde klank, anders dan de scherpe aanzet van een harde hamer.

 

Lijst met snaarinstrumenten

• Harp
• Balalaika
• Banjo
• Banco
• Saz (familie)
• Gitaar (familie)
• 
• Barbitos
• Berimbau
• Bouzouki
• 
• Chapman Stick
• Charango
• Cümbüş
• Cheng
• Çifteli
• Dutar
• Epigonion
• Kannel
• Kantele
• Kanun
• 
• Kitara
• Kithara
• Oud
• 
• Contrabas
• Kopuz
• Kora
• Kamancheh
• Kemancha
• 
• Klassieke kemancha
• Viool
• Lavta
• Lier
• Mandoline
• Phorminx
• Rebab
• 
• Sitar
• Surbahar
• Shamisen
• Tar
• Tremolo
• Altviool
• Cello
• Violoncello
• Tanbur
• Yaren
• Ukelele
• Charango

Families van snaarinstrumenten

Snaarinstrumenten vormen een zeer veelzijdige instrumentgroep. Zoals hierboven vermeld, verschilt de lijst met snaarinstrumenten per cultuur en geografie. Op basis van de belangrijkste speelwijze kunnen we ze in drie hoofdgroepen indelen.

De eerste groep bestaat uit getokkelde snaarinstrumenten. Deze klinken doordat de snaren met een plectrum, pen of de vingers worden uitgetrokken en losgelaten. Voorbeelden zijn gitaar, elektrische gitaar, oud, mandoline, harp, tar en kanun.

 

 

Ook binnen deze groep bestaan veel onderverdelingen. Onder de gitaarfamilie vallen bijvoorbeeld elektrische gitaar, klassieke gitaar en basgitaar. Hetzelfde geldt voor de bağlama-saz. In de Turkse muziekcultuur bestaan veel varianten, waaronder korthals- en langhalsbağlama, andere saztypen en elektrische bağlama. Samen vormen zij de bağlama-sazfamilie.

De tweede groep bestaat uit gestreken snaarinstrumenten. Anders dan getokkelde instrumenten worden ze met een strijkstok bespeeld. De haren van de strijkstok wrijven over de snaren en brengen ze in trilling. Bekende voorbeelden zijn de viool en verschillende regionale vedels.

 

 

Ook hier bestaan verschillende families. De viool is het kleinste lid van de vioolfamilie. Andere leden zijn de altviool, cello en contrabas. Samen vormen deze gestreken instrumenten de vioolfamilie.

De derde groep bestaat uit aangeslagen snaarinstrumenten. Hierbij slaat een hamer tegen de snaren, waardoor trillingen en geluid ontstaan. De piano is het bekendste voorbeeld uit deze groep.

Misschien ook interessant: Wat is een kamancheh?

 

Snaarinstrumenten in het orkest

Snaarinstrumenten zijn de meest voorkomende instrumentgroep in een orkest. De belangrijkste zijn viool, altviool, cello, contrabas en harp.

De viool is het kleinste en hoogst klinkende lid van de vioolfamilie, waartoe ook de altviool en cello behoren. Hij heeft vier snaren, die van laag naar hoog worden gestemd als sol, re, la en mi. De lengte is ongeveer 60 cm. In orkesten worden violen doorgaans in meerdere partijen verdeeld, waaronder eerste en tweede violen. Ze vervullen zowel solo- als begeleidingstaken. De viool heeft een grote expressieve kracht en een karakteristieke klankkleur. Daarom zijn er in een orkest meestal meer violen dan andere instrumenten.

De altviool is het tweede lid van de vioolfamilie. Ze lijkt qua vorm op de viool, maar is iets groter. De klank ligt tussen die van de viool en de cello. De kast is meestal ongeveer 41–45 cm lang. In het orkest speelt de altviool vaak de middelste stemmen van de harmonie, omdat haar toonbereik midden in het klankspectrum van het orkest ligt.

De cello is een viersnarig tenorinstrument uit de strijkersfamilie. Hoewel de vorm van de viool en cello sterk op elkaar lijkt, verschillen ze aanzienlijk in grootte. Een orkest telt gewoonlijk acht tot twaalf cello's, die zowel harmonische als melodische partijen spelen.

De contrabas is het laagst klinkende instrument van de strijkersfamilie. Er bestaan uitvoeringen met vier en vijf snaren. Een vijfsnarige contrabas wordt vaak gebruikt bij symfonische orkestwerken die een groter laag bereik vereisen. De snaren zijn gemaakt van een speciaal soort staal.

De harp is een instrument met vaste toonhoogten. Elke snaar kan drie verschillende toonhoogten voortbrengen. De rechtopstaande orkestharp is binnen het moderne orkest uniek doordat de snaren uitsluitend met de vingers worden getokkeld. Ze heeft 47 snaren en zeven pedalen. Met de pedalen kan de toonhoogte van de snaren worden gewijzigd; elk pedaal heeft drie standen.

Tips voor het kiezen van een snaarinstrument

Het is belangrijk een instrument te kiezen waarvan je houdt, maar ontdekken welk instrument bij je past is niet altijd eenvoudig. Voor sommige musici is dit een reis langs verschillende instrumenten; anderen worden beïnvloed door muziek en mensen in hun omgeving. Deze tips kunnen helpen:

• Een kort onderzoek naar snaarinstrumenten geeft je een eerste indruk. Luister vooral naar verschillende instrumenten om vertrouwd te raken met hun klank.
• De eigenschappen van het instrument en je eigen vaardigheden helpen je geschikte opties van minder passende instrumenten te onderscheiden.
• Ook de keuze van een betrouwbare verkoper is belangrijk. Een goede muziekwinkel maakt je muzikale reis gemakkelijker. Sala Muzik helpt musici een passend en betrouwbaar instrument te vinden.