Wat is een elektrische oed en hoe bespeelt u die?

De naam oed komt van het Arabische al-ʿūd. Via contacten tussen de Arabische wereld en Europa ontstonden woorden als luit, lute, laúd en liuto. De precieze geschiedenis omvat meerdere oude luittradities uit Mesopotamië, Perzië, Centraal-Azië en het Middellandse Zeegebied; de oed kan daarom niet betrouwbaar als uitsluitend Turks of uitsluitend Arabisch worden beschreven.

Bouw van de oed

Een oed bestaat uit de komvormige body, het bovenblad, de korte fretloze hals, stemkast, kam, stempen en snaren. Voor de kom gebruiken bouwers onder meer abrikoos, haagbeuk, walnoot, esdoorn, mahonie en pruim. Moderne modellen hebben vaak elf snaren in vijf dubbele koren en één enkele bassnaar; configuraties met twaalf of dertien snaren bestaan eveneens. Hoge snaren zijn meestal synthetisch, lage snaren omwikkeld. Materiaal, vakmanschap, houtselectie en elektronica beïnvloeden prijs en klank.

Typen en kenmerken van de oed

De oed onderscheidt zich door zijn korte hals, grote peervormige kom en fretloze toets. Turkse, Arabische, Syrische, Iraakse en Perzische modellen verschillen in mensuur, afmetingen, stemming en klank. Elektrische, elektro-akoestische, half-cut- en silent-uitvoeringen voegen daar verschillende vormen van versterking en draagbaarheid aan toe.

Misschien vindt u dit ook interessant: oedsnaren vervangen

Specificaties verschillen per model; onderstaande maten beschrijven slechts één mogelijke uitvoering en zijn geen algemene norm:

• Bovenblad van sparrenhout
• Hals van mahonie of ander stabiel hardhout
• Toets van ebben of palissander
• Topkam van ebben, been of vergelijkbaar materiaal
• Kam van hardhout
• Breedte van de toets bij de topkam: circa 4 cm
• Breedte van de toets bij de body: circa 6 cm
• Halslengte: circa 19,5 cm
• Bodylengte: circa 49,5 cm
• Bodydiepte: circa 18 cm
• Bodybreedte: circa 37 cm
• Mensuur: circa 58,5 cm
• Aantal snaren: vaak 11
• Aantal komribben: bijvoorbeeld 21
• Gelakte of gepolijste afwerking
• Stempen van ebben of palissander
• Tas, koffer of risha kan als accessoire worden meegeleverd

Hoe bespeelt u een elektrische oed?

Begin met een stabiele, ontspannen speelhouding. De oed wordt meestal zittend bespeeld, met de kom tegen het lichaam en de hals licht omhoog. Een goede hoek voorkomt dat de linkerhand het gewicht hoeft te dragen.

Houd de linkerduim ontspannen achter de hals zodat de vingers vrij over de fretloze toets bewegen. Druk de snaar alleen genoeg in voor een heldere toon; overmatige kracht veroorzaakt spanning. De rechterhand gebruikt de risha nabij het gebied tussen rozet en kam, afhankelijk van de gewenste warmte en helderheid.

 Misschien vindt u dit ook interessant: elektrische oed

Oefen vanaf het begin afwisselende neer- en opwaartse rishaslagen. Werk langzaam met een metronoom en streef naar een gelijkmatige toon op ieder snaarkoor.

Gerichte, regelmatige oefeningen ontwikkelen controle. Slordig en te snel oefenen maakt fouten juist hardnekkig; korte geconcentreerde sessies zijn effectiever.

Omdat de oed geen fretten heeft, zijn gehoortraining en nauwkeurige intonatie essentieel. Leer eerst open snaren, eenvoudige toonladders en korte melodieën. Stel bij een elektrische oed het volume laag in en voeg equalizer of effecten pas toe nadat de akoestische aanslag helder en gecontroleerd is.

Misschien vindt u dit ook interessant: alles over de elektrische oed