Wat is een shourangiz en hoe bespeelt u hem?

De shourangiz is een modern Iraans snaarinstrument met een warme, volle en tegelijk verfijnde klank. Wie emoties wil uitdrukken met een minder bekend instrument uit de Perzische muziektraditie vindt hierin een boeiende combinatie van kenmerken van setar en tar. 

Wat is een shourangiz?

De shourangiz, ook geschreven als shurangiz, is een getokkelde Iraanse luit. Het moderne ontwerp is verbonden met de vooraanstaande musicus Hossein Alizadeh en bouwt voort op de setar en tar.

De klankkast is groter dan die van een setar en grotendeels van hout. Een klein deel van het bovenblad bestaat uit huid, geïnspireerd op de tar. Het Perzische woord shourangiz roept betekenissen als opwinding en hartstocht op. De combinatie van hout en huid draagt bij aan het karakteristieke volume, de zachte aanslag en de resonantie van het instrument.

Misschien ook interessant: Alles over etnische muziek

Wat zijn de kenmerken van de shourangiz?

Qua klank ligt de shourangiz tussen setar en tar: doorgaans krachtiger dan een setar en zachter dan een tar. Een veelvoorkomend groot model heeft zes snaren in drie dubbele koren. De hals is lang en fijn en draagt veel gebonden fretten voor de microtonale posities van de Perzische muziek. De grotere klankkast ondersteunt de lage tonen. Het huidgedeelte is kleiner en vaak steviger dan bij een tar, waardoor de constructie minder sterk op klimaatschommelingen kan reageren, al blijft zorgvuldige opslag belangrijk. 

Er bestaat ook een kleinere viersnarige shourangiz die dichter bij de setar staat. Eén snaarpaar vormt een dubbel koor en de overige twee snaren liggen afzonderlijk. Dit model heeft een hoger, setarachtig bereik, terwijl de grotere zessnarige versie lager en voller kan klinken, soms tot ongeveer een octaaf onder de setar.

Hoe bespeelt u een shourangiz?

De speeltechniek lijkt sterk op die van de setar. Zit ontspannen met een rechte rug en laat het instrument stabiel tegen het lichaam rusten. De rechterhand blijft los; de wijsvinger tokkelt de snaren met een gecontroleerde heen-en-weerbeweging en sommige spelers voegen andere vingers toe. Oefen eerst langzaam op een gelijkmatige aanslag en heldere toon. De meeste spelers gebruiken de vingernagel, maar afhankelijk van stijl en instrument kan ook een vingerplectrum worden gebruikt.

De shourangiz biedt een frisse en expressieve muzikale ervaring. Neem de tijd om zijn respons, lage resonantie en Perzische versieringen te ontdekken.

Misschien ook interessant: Muziek en spiritualiteit