Welke houtsoorten worden gebruikt voor ouds?
Zoals bij veel ambachten vereist het bouwen van een oud uitzonderlijk vakmanschap. Naast de vaardigheid van de bouwer is ook de kwaliteit van de gebruikte materialen essentieel. Zoals bij de meeste instrumenten is hout de belangrijkste grondstof. Zelfs voor een relatief eenvoudige oud worden gemiddeld acht houtsoorten gebruikt.
Zelfs bomen van dezelfde soort kunnen sterk uiteenlopende eigenschappen hebben. Een goede instrumentbouwer moet daarom weten hoe elk stuk hout moet worden bewerkt en welke invloed het op de klank van de oud heeft. Welke houtsoorten worden voor een oud gebruikt? In dit artikel leest u er meer over.
Hoe herkent u een oud van goede kwaliteit?
Let bij het beoordelen van de kwaliteit van een oud op drie belangrijke punten:
- De stempennen mogen niet loslopen
Zoals bij elk snaarinstrument is een goede stemming essentieel. Een slecht gestemde oud klinkt onzuiver en biedt noch de speler, noch de luisteraar een bevredigende ervaring. De snaren worden gestemd met de houten stempennen in de stemkast. Als deze pennen na het draaien terugglijden, verliest het instrument vanzelf zijn stemming. Bij een oud van goede kwaliteit hoort dit niet te gebeuren.
- De klank van de oud moet helder blijven
Dit lijkt misschien vanzelfsprekend, maar het verschil wordt duidelijk zodra u ouds van uiteenlopende kwaliteit uitprobeert. De houten ribben van de klankkast mogen niet te dik zijn, omdat dit de resonantie en klankkleur kan dempen. Een te zware constructie vermindert het volume en kan de klank dof en zwaar maken, wat het speelplezier negatief beïnvloedt.
- Laat u niet alleen door het uiterlijk verleiden
Een oud kan er prachtig uitzien en toch problemen hebben met de klank, resonantie of bespeelbaarheid. Een eenvoudig uitgevoerd instrument dat goed klinkt en probleemloos speelt, is veel waardevoller. Beoordeel een oud daarom niet uitsluitend op zijn versiering.
Welke houtsoorten worden gebruikt voor ouds?
Veelgebruikte houtsoorten bij de bouw van een oud zijn:
- Walnoot,
- Mahonie,
- Linde,
- Pruim,
- Abrikoos,
- Kers,
- Rozenhout,
- Zure kers,
- Esdoorn
Naast deze lokaal voorkomende soorten worden ook geïmporteerde houtsoorten gebruikt. Bekende voorbeelden zijn tropische soorten zoals wengé, merbau en palissander.
Welk hout is het meest geschikt voor een oud?
Geen enkele houtsoort is per definitie beter dan alle andere. Belangrijker dan de soort zijn de droogtegraad en de kwaliteit van het hout. Ook de voorkeur en werkwijze van de bouwer spelen een rol. De ene meesterbouwer haalt een prachtige klank uit wengé, een andere uit walnoot en weer een andere uit palissander.
Niet iedere houtsoort is geschikt voor het bovenblad van de oud. Voor dit klankbepalende onderdeel wordt uitsluitend zeer goed gedroogd sparrenhout gebruikt.
Sala Muzik helpt u graag om instrumenten uit het Midden-Oosten beter te leren kennen. Volg ons voor meer informatie, bekijk onze producten en kies de oud die bij u past.
I primi strumenti oud (o ʿūd), nati probabilmente in Mesopotamia o in Persia intorno al III secolo d.C. (con radici ancora più antiche), venivano costruiti con i materiali naturali disponibili localmente, scelti per la loro risonanza, lavorabilità e durata.
Legni usati nei primi oud:
Noce (Juglans spp.)
Spesso utilizzato per la cassa posteriore (la “bowl” o fondo bombato). La noce ha un suono caldo e una buona resistenza strutturale.
Cipresso (Cupressus spp.)
Legno leggero e aromatico, impiegato per il fondo e le fasce laterali. Offre un timbro brillante e definito.
Cedro del Libano (Cedrus libani)
Utilizzato in alcune varianti storiche, soprattutto per il top (la tavola armonica). È leggero ma molto risonante.
Abete rosso (Picea spp.)
Usato occasionalmente per la tavola armonica. Fornisce un’eccellente proiezione del suono ed è comune anche negli strumenti a corda moderni.
Ebano o Palissandro (per tastiere e piroli)
Questi legni duri e resistenti venivano impiegati per le parti più soggette all’usura, anche se più difficili da lavorare.
Caratteristiche generali:
Gli antichi liutai sceglievano legni stagionati, a grana fine, per garantire un suono pulito e una lunga durata.
L’oud tradizionale non aveva tasti, e ciò richiedeva una costruzione molto precisa della tastiera.
Nel tempo, la liuteria dell’oud si è evoluta con influenze arabe, turche e persiane, e con l’introduzione di nuovi legni, ma le basi restano le stesse: combinare leggerezza, risonanza e bellezza estetica.
I primi oud, con quale legni venivano costruiti?
Laat een reactie achter