8 popularnych instrumentów tureckich i perskich dla skrzypka

Skrzypce mają silne zaplecze historyczne w tradycji muzycznej Turcji i Persji. Historycy uważają, że spośród zachodnich instrumentów to właśnie skrzypce najchętniej przyjęli perscy muzycy.

W czasie rewolucji islamskiej wielu irańskich muzyków osiadło w Stanach Zjednoczonych, przez co irańscy wykonawcy muzyki klasycznej i popularnej nie mieli innego wyjścia, jak sięgnąć po skrzypce. Ten zachodni instrument okazał się odpowiedni dla muzyki perskiej, bo pozwala na rozmaite odcienie brzmienia, ozdobniki i dynamikę, których wymaga muzyka irańska. Z czasem dało to początek skrzypcom perskim, wprowadzającym zupełnie inny styl gry na tym instrumencie. 

To wyraźny znak, że jeśli grasz na skrzypcach, możesz sięgnąć po najpopularniejsze tureckie i perskie instrumenty, których nauka idzie bardzo łatwo. Jeśli kochasz grę na skrzypcach, na pewno pokochasz też grę na tych instrumentach. 

1. Kamancheh

Kamancheh to popularny instrument smyczkowy, który stanowi podstawę perskiego, czyli irańskiego stylu skrzypcowego. Ma okrągły korpus, gryf z kolcem, smyczek trzymany chwytem dolnym, rezonator z membraną ze skóry i cztery struny. Wcześniej miał tylko trzy struny, ale żeby upodobnić go do skrzypiec, dodano czwartą. Gra się na nim podobnie jak na wiolonczeli (instrumencie strunowym z rodziny skrzypiec). Ponieważ dzieli ze skrzypcami wiele cech, uchodzi za instrument idealny do gry i nauki dla skrzypków. Kabak kemane to instrument turecki, różniący się budową tylko nieznacznie od swojego perskiego odpowiednika, czyli kamancheh.

2. Oud

Oud powstał pierwotnie w starożytnym Iranie i znany był jako barbat. Dziś wykorzystuje się go w muzyce artystycznej na całym świecie, a najczęściej w Turcji, w krajach arabskich i w Egipcie. To instrument strunowy o gruszkowatym kształcie z 11 lub 13 strunami. Współczesne oudy nieco się od siebie różnią, w zależności od tego, czy jest to oud turecki (wyższy strój, jaśniejsza barwa), oud perski (dłuższy gryf, mniejszy korpus), czy oud arabski (większy, o pełniejszym i głębszym brzmieniu). Podobnie jak skrzypce, oud działa medytacyjnie i pomaga wyciszyć umysł. Jeśli więc grasz na skrzypcach, z pewnością pokochasz grę na oudzie.

Więcej informacji znajdziesz w naszej kolekcji oudów.

3. Yayli tambur

Yayli tambur to turecki instrument o długim gryfie z progami (zupełnie jak w lutni) i z zakrytym, okrągłym pudłem rezonansowym z drewna lub metalu. Trzyma się go pionowo, opierając pudło rezonansowe między łydkami albo na kolanach. Gra się na nim niemal tak samo jak na wiolonczeli i właśnie dlatego skrzypkom przychodzi to łatwo. Smyczek trzyma się bokiem: palec wskazujący i kciuk obejmują skrajny prawy koniec smyczka, a pozostałe palce dociskają włosie końskie. 

4. Tombak / tonbak

Tombak, zwany też tonbakiem, uchodzi w Persji za główny instrument perkusyjny; to drewniany bęben kielichowy. Bębny kielichowe są bardzo popularne w wielu regionach Afryki, Europy Wschodniej i Azji, a tombak ma z nimi sporo wspólnego. Techniki gry na tombaku różnią się jednak znacząco od pozostałych. Skrzypkowie uwielbiają grać na tombaku właśnie dlatego, że daje on całą paletę barw, dźwięków i rytmów. 

Więcej informacji znajdziesz w naszej kolekcji tombaków.

5. Sornā albo sarnā

Sornā to starożytny perski instrument dęty drewniany, na którym gra się podczas świąt pod gołym niebem jako element muzyki regionalnej Iranu. Jego historia sięga lat 550–330 p.n.e., czasów dynastii Achemenidów, kiedy sornā był dużym instrumentem przypominającym trąbkę. Później zmniejszył się: ma dziś prosty drewniany korpus i mocno rozszerzoną czarę głosową. Idealny dla Ciebie czyni go to, że bez trudu daje stosunkowo wysoki dźwięk — zupełnie jak skrzypce. 

6. Santur

Santur to instrument perkusyjno-strunowy o rodowodzie mezopotamskim albo irańskim. Trafił do wielu krajów i zakątków Bliskiego Wschodu, dlatego w każdym z nich funkcjonuje inna wersja santura, dopasowana do miejscowych strojów i skal. Jeśli lubisz grać na skrzypcach z progami, santur na pewno okaże się dla Ciebie ciekawym instrumentem do gry w skali diatonicznej. 

Więcej informacji znajdziesz w naszej kolekcji santurów.

7. Bağlama

Turecką muzykę ludową reprezentuje przede wszystkim bağlama, znana też jako saz albo cura. Ma długi gryf i głęboki, zaokrąglony tył, niemal jak bliskowschodni oud i lutnia zachodnia. Bardzo łatwo gra się na niej palcami albo kostką. Jeśli próbowałeś kiedyś techniki szarpania strun, na przykład pizzicato, gra na bağlamie — czy to palcami, czy kostką — okaże się dla Ciebie świetną zabawą. 

8. Tar

Kolejnym popularnym instrumentem tureckiej muzyki ludowej jest tar. Szeroko używa się go w Gruzji, Azerbejdżanie, Uzbekistanie i Iranie, a także w tureckim regionie Kars. Struny tara dzielą się na dwie grupy: pierwsza prowadzi melodię, a druga służy harmonii. Właśnie ten podział strun czyni z tara instrument idealny dla skrzypków. Skrzypce słyną z prowadzenia melodii, a skoro możesz to robić także na tarze — czemu nie spróbować? 



Niezależnie od tego, jaki gatunek piosenek czy styl muzyczny lubisz, każdy skrzypek bez trudu zagra na tych wspaniałych tureckich i perskich instrumentach i nauczy się na nich grać. Nauka różnych instrumentów nie tylko poszerzy Twoją wiedzę o muzyce, ale też pomoże Ci wyrosnąć na legendę.

Może Ci się też spodobać: jakie są różnice i podobieństwa między muzyką turecką, arabską i perską?