Jak łatwo nauczyć się grać na kanunie?

Kanun to instrument strunowy, na którym gra się solo albo w zespole na większości Bliskiego Wschodu, w Afryce Północnej i Zachodniej, w Azji Środkowej i w Grecji.

W tym artykule wyjaśnimy, czym jest kanun, czy nauka gry na nim jest trudna i jak się do niej zabrać.

Czym jest kanun?

Kanun jest spokrewniony ze starożytną harfą egipską. Od dziesiątego wieku stanowi ważny element muzyki arabskiej. Arabskie słowo kanun znaczy „prawo”, i to od niego pochodzi angielskie słowo canon. Kanun dostał to miano, bo to on ustala prawo wysokości dźwięku dla pozostałych instrumentów i dla śpiewaków.

Kanun tworzy duża, cienka trapezowa płyta wierzchnia. Robi się ją zwykle z rozmaitych gatunków drewna, choć chętnie sięga się po palisander i heban. Struny są naciągnięte nad jednym mostkiem, z jednej strony przymocowane do kołków stroikowych, a z drugiej opierają się na skórach rybich. Strojenie mikrotonowe w kanunie odbywa się za pomocą szeregu mandali (zwanych też orab lub urab) przy końcu od strony kołków. Współczesne kanuny dzieli się na dwie kategorie: arabskie i tureckie. Rzeczywiste wymiary kanunów arabskich bywają różne, natomiast kanuny tureckie mają na ogół ten sam rozmiar. Kanuny arabskie są zwykle większe i cięższe od tureckich, a stroi się je w niższym rejestrze.

Czy nauka gry na kanunie jest trudna?

Kanun jest trudniejszy w grze niż wiele instrumentów bliskowschodnich. Jeśli chcesz się go nauczyć, pomoże Ci doświadczenie z innymi instrumentami strunowymi, takimi jak gitara, harfa, oud albo inna odmiana cytry czy psalterium. Znalezienie kanuniego (osoby grającej na kanunie) i pobieranie u niego nauk to zwykle jedyna droga.

Może Cię zainteresować: Czym jest bęben obręczowy i co go wyróżnia?

Jak nauczyć się grać na kanunie?

Na kanunie gra się, kładąc go płasko na kolanach albo na stole. Dźwięk powstaje przez szarpanie strun. Kostki mocuje się do zestawu metalowych pierścieni zakładanych przez kanuniego. Kostka arabska jest bardziej elastyczna od tureckiej, która jest sztywniejsza. W zależności od tego, jaką kostkę wybierzesz, brzmienie nieco się zmieni. Zwykle uderza się strunę z góry. Innym podejściem jest uderzenie w dół, a potem w górę (ruch tam i z powrotem).

To, czy kanun jest nastrojony po arabsku czy po turecku, decyduje o sposobie strojenia. Strój arabski bywa niższy od tureckiego. Instrumenty mają zwykle 74–81 strun na dźwięk, które łączy się w trzy akordy i które dają 24–27 odrębnych tonów. Do dyspozycji jest zakres do 3,5 oktawy. Mikrotony można wydobyć, przestawiając dźwignie mandali albo delikatnie dociskając strunę lewym kciukiem, by zmienić jej wysokość.

Jeśli chcesz nauczyć się grać na kanunie, najlepiej znaleźć nauczyciela. Możesz też kupić zestawy do nauki gry na kanunie. Słuchaj wielu utworów na kanun i dużo ćwicz, by