Թուրքական հիմնական լարային նվագարանները
Լարային նվագարանները կարևոր տեղ ունեն Թուրքիայի տարբեր երաժշտական ավանդույթներում։ Դրանց հնչերանգը և նվագելու եղանակը տարբերվում են ըստ կառուցվածքի, լարերի, աղեղի կամ մեդիատորի կիրառման և տարածաշրջանային դպրոցի։ Այս հոդվածը ներկայացնում է թուրքական լարային նվագարանների մի քանի հայտնի օրինակներ և դրանց հիմնական առանձնահատկությունները։
Թուրքիայում հանդիպում են բազմաթիվ ավանդական նվագարաններ։ Լարային խմբում հաճախ հիշատակվում են թանբուրը, լաուտան, քանոնը, սազը, բագլաման, ջումբուշը, թուրքական ուդը և քեմենչեն։ Տարածաշրջանային կիրառությունն ու անվանումները կարող են տարբեր լինել։
Թուրքական լարային նվագարանների մասին
Լարային նվագարանների ձայնը կարող է ստեղծվել լարը քաշելով, հարվածելով կամ աղեղով շփելով՝ ըստ գործիքի տեսակի։ Աղեղը կիրառվում է միայն որոշ լարային նվագարաններում։ Դրա չափը, նյութը և մազի տեսակը տարբերվում են ըստ գործիքի ու մոդելի։
Աղեղի բռնումն ու շարժումը կախված են գործիքից և կատարողական դպրոցից։ Աղեղների երկարությունը միատեսակ չէ, ուստի 70–75 սմ չափը չի կարելի ընդհանրացնել բոլոր գործիքների համար։ Յուրաքանչյուր գործիք ունի իր տեմբրը և տեխնիկական պահանջները։ Ուսուցումն ու կանոնավոր պարապմունքը կարող են օգնել զարգացնել վերահսկվող հնչերանգ։ Հոդվածում ներկայացված օրինակներն են՝
Քեմենչե
Քեմենչեն աղեղով նվագվող լարային գործիքների ընտանիք է, որի տարբեր տեսակներ կիրառվում են Թուրքիայի Սևծովյան և այլ երաժշտական ավանդույթներում։ Լարերի թիվը, մարմնի ձևը, չափերը և օգտագործվող փայտը տարբերվում են ըստ տեսակի ու արտադրողի։ Կոնկրետ մոդելի կառուցվածքը պետք է ստուգել արտադրողի տվյալներով։
Թանբուր
Թանբուրը երկար պարանոցով լարային նվագարան է, որը կիրառվում է թուրքական դասական երաժշտության մեջ։ Աղեղով նվագվող որոշ հարակից կամ ջումբուշի կորպուսով տարբերակների անվանումներն ու կառուցվածքը կարող են տարբերվել։ Ձայնի բարձրությունն ու տեմբրը կախված են կորպուսից, լարերից և նվագելու եղանակից։
Սազ-բագլամա
Սազն ու բագլաման լայնորեն կիրառվում են թուրքական ժողովրդական երաժշտության մեջ։ Անվանումները, չափերը, լարերի քանակն ու դասավորությունը կարող են տարբեր լինել ըստ տարածաշրջանի և մոդելի։ Դրանք կարող են նվագվել մեդիատորով կամ մատներով։ Մատներով նվագելու որոշ եղանակներ հայտնի են շելփե անվամբ։ Ընտրելիս ստուգեք տվյալ գործիքի փաստացի լարային դասավորությունն ու լարումը։
Sala Muzik-ի տեսականին դիտելիս համեմատեք յուրաքանչյուր մոդելի չափերը, նյութերը, լարերի դասավորությունը և արտադրողի տվյալները։
Ձեզ կարող է հետաքրքրել՝ Ինչպես լարել իռլանդական բուզուկին
Թողնել մեկնաբանություն