Wszystko o instrumencie mazhar. Czym różni się od riqa?

Czym jest mazhar?

Mazhar to arabskie słowo, które oznacza „miejsce lub osobę, w której coś się objawia”. W muzyce religijnej słowo „mazhar” oznacza duży, ciężki tamburyn, większy niż def i bendir. Obręcz mazharu wykonuje się zwykle z drewna. Mosiężne brzękadła instrumentu są całkiem duże (4-5 cali / 10–13 cm średnicy). Zaprojektowano go do mocnego uderzania i potrząsania, tak by brzmiał głośno. Nie ma dzwonków po bokach, a na wewnętrznej krawędzi obręczy znajduje się około 70 stalowych pierścieni. Gdy pierścienie te kołyszą się podczas gry, uderzają w skórę od wewnątrz i wydają harmonijne dźwięki. Mazhar, używany w niektórych bractwach, wciąż jest w użyciu we wszystkich krajach Bliskiego Wschodu, głównie w Egipcie, Syrii i Libanie.

Może Cię zainteresować: Wszystko o chalumeau

Historia mazharu

Mazhar to bardzo dawny instrument muzyczny. W czasach starożytnych używano go wyłącznie w procesjach religijnych albo podczas ceremonii weselnych, w trakcie Zaffy. W tym muzycznym pochodzie brały też udział tancerki brzucha, rogi, mężczyźni niosący płonące miecze, bębny bendir i dudy.

Choć instrument ten można wykorzystać w utworach wielogłosowych do szczególnych celów, mówi się na ogół, że rozbija brzmienie w jednogłosowych chórach klasycznych i nowoczesnych. Z tego powodu, ponieważ nie jest instrumentem szeroko używanym, nie wykształcono osoby, która zdobyłaby sławę jako jego wykonawca. Ostatnio jednak część młodych ludzi zwróciła się ku tej dziedzinie, a dzięki ich grze zainteresowanie innych tymi instrumentami rośnie z dnia na dzień. 

Dziś używa się go głównie w egipskiej muzyce popularnej albo w tańcu brzucha. Ponieważ jego głos jest naprawdę mocny, po mazhar sięgają zwykle egipscy perkusiści podczas dużych wydarzeń, takich jak Hafla. Hossam Ramzy, egipski perkusista, należy do najbardziej znanych wykonawców grających na mazharze.

Jaka jest różnica między riqiem a mazharem?

Riq to instrument podobny do mazharu, którego nazwę zapisuje się także jako Riqq albo Rik. Podobnie jak mazhar jest odmianą tamburynu używaną jako instrument tradycyjny w muzyce arabskiej. Riq to instrument o dużym znaczeniu w całym świecie arabskojęzycznym, a także w innych krajach, na przykład w Grecji. Gra się na nim w muzyce tureckiej, irackiej, egipskiej, marokańskiej i sudańskiej.

Można powiedzieć, że riq to mniejszy kuzyn mazharu. Pojedyncza membrana mazharu jest znacznie grubsza niż membrana riqa.

Na riqu gra się w zespołach Takht albo Shalghi, gdzie ma szczególnie wyrazistą rolę, wykraczającą poza podstawowe zadania rytmiczne mazharu. W Sudanie, gdzie pojawił się niedawno, riq również cieszy się uwielbieniem, tak jak w górnym Egipcie. 

O ile mazhar wykonawca może trzymać przez cały występ na wysokości klatki piersiowej i twarzy, o tyle riqiem można szybko zamachnąć nad głową, a potem gwałtownie opuścić go do poziomu kolan. Powodem jest wykorzystanie różnych barw dźwięku. Na riqu gra się zarówno pionowo, jak i poziomo.

Może Cię zainteresować: Jaka jest różnica między perskim nejem a tureckim nejem?