Porady przy zakupie dobrego riqa

Instrumenty perkusyjne są najczystsze i najbardziej uniwersalne ze wszystkich. Wydobywają dźwięki wyraziste, mocne i pełne dramatyzmu. Grający na riqu są „mistrzami rytmu” w zespole. W klasycznych utworach wschodnich i w muzyce ludowej to brzmienie riqa wyznacza rytm, więc grający panuje nad tempem i dynamiką całej orkiestry.

Czym jest riq?

Riq to tradycyjny instrument bardzo zbliżony do tamburynu. Gra się na nim w muzyce ludowej krajów Bliskiego Wschodu, Turcji i Grecji. Bywa też zapisywany jako riq, riqq, rik, daf, tef albo reqq. Techniki gry na riqu przypominają te znane z tamburynu.

Może Ci się też spodobać: przewodnik po muzyce arabskiej — wszystko o muzyce arabskiej

Tradycyjny riq powstaje z drewnianej obręczy i zwierzęcej skóry. Obręcz bywa zdobiona rozbudowanymi wzorami. Przezroczystą membranę instrumentu wykonuje się z koziej lub rybiej skóry, ale dziś powszechnie stosuje się także metale i materiały syntetyczne. Do drewnianej lub metalowej obręczy przymocowanych jest pięć par talerzyków. Półprzezroczystą membranę napina się mocno, żeby uzyskać czyste, wysokie brzmienie instrumentu.

W Afryce Północnej używa się mniejszej odmiany riqa, na której gra się zupełnie inną techniką. Riqi egipskie mają zwykle 20 cm szerokości. W Turcji obręcz mierzy od 20 do 25 cm. Średnica obręczy jest inna także w Iraku — nieco większa niż w pozostałych modelach.

Jak grać na riqu?

Przy właściwej technice ten niewielki instrument potrafi wydobyć zaskakująco wiele dźwięków. Istnieje kilka znanych pozycji gry: klasyczna, która wykorzystuje talerzyki i daje miękkie brzmienie, oraz pozycja kabaretowa, w której talerzyków używa się intensywniej, żeby uzyskać głośniejszy dźwięk.

Gra na riqu wymaga rozwiniętej techniki palcowej. Jeśli dopiero zaczynasz, trzymanie riqa może początkowo wydawać się nieco kłopotliwe. Otwórz dłoń i umieść riq między palcem wskazującym a kciukiem. Palec wskazujący niech przytrzymuje instrument przy krawędzi membrany, a kciuk niech spocznie z tyłu jednego z talerzyków. Jeśli chcesz uciszyć talerzyki, odchyl riq lekko od siebie.

Współcześni wirtuozi riqa wypracowali własne style i przenieśli techniczną stronę gry na zupełnie nowy poziom. Ci mistrzowie błyskawicznie zmieniają pozycje gry i łączą różne tremola talerzyków, tworząc bardziej złożone rytmy.

Może Ci się też spodobać: wszystko o perskim dafie

Jak wybrać właściwy riq?

Riqi powstają z materiałów naturalnych — drewna i zwierzęcej skóry — albo z nowoczesnych, takich jak metal i membrana syntetyczna. Modele, w których riq ma skórzaną membranę, brzmią naturalnie i ciepło. Skóra jest jednak wrażliwa na wilgoć i wymaga starannej ochrony. Grający, którzy używają modeli tradycyjnych, podgrzewają instrument przed każdym występem. Zwykle mają dwa identyczne riqi, bo napięcie skóry zmienia się w trakcie grania. Zamieniając instrumenty między utworami, zapobiegają zmianom brzmienia. Riqi z membraną syntetyczną są wygodniejsze w grze, bo nie trzeba ich wcześniej podgrzewać.

Historia riqa

Riq ma długą historię. W muzyce tureckiej riq jest instrumentem perkusyjnym utrzymującym tempo. Rozmaite formy riqa — będącego rodzajem bębna otwartego — spotyka się także u dawnych plemion. Od Arabów trafił przez Hiszpanię do Europy, gdzie nazywano go riq de basque. Wszedł również do orkiestry. W muzyce tureckiej trafia w ręce prowadzącego fasıl ser hanende albo kilku hanende. Usul wybija się uderzeniami palców. Przy każdym uderzeniu odzywa się 8 par małych dzwoneczków z cienkiego mosiądzu osadzonych na obręczy. Postacie z riqiem w dłoniach odnajdywano w wykopaliskach archeologicznych w Mezopotamii i w innych miejscach. Poza riqami okrągłymi zdarzają się także kanciaste. W niektórych częściach Anatolii nazywa się go też riqiem „płaskim”, a w Tracji — „dare”. To riqi, na których gra się na weselach.

Ten instrument perkusyjny, używany w rozmaitych rodzajach i formach przez ludy zamieszkujące te tereny w cywilizacjach Anatolii, Mezopotamii i Azji Środkowej w okresie przed naszą erą, a także w późniejszych przemianach, znalazł zastosowanie w Imperium Osmańskim zarówno w sferze religijnej, jak i świeckiej.

W starożytnym Sumerze podczas ceremonii używano wielkich bębnów. Małe riqi znano w Mezopotamii, Egipcie, Izraelu, Grecji i Rzymie. W 13. wieku kobiety często akompaniowały na riqu pieśniom i tańcom, które krzyżowcy przywieźli z Bliskiego Wschodu do Europy. Nowoczesny riq trafił do Europy w 18. wieku pod wpływem osmańskiej muzyki mehter i znalazł swoje miejsce w muzyce operowej 18. wieku.

Dziś riq — używany zwłaszcza na wieczorach henny i weselach na wsi — dzieli się na riqi z dzwoneczkami i riqi bez nich. Instrument, który przy takiej grze unosi się w powietrze, trzymając go i jednocześnie uderzając oraz potrząsając, wydaje rytmiczny dźwięk przy każdym potrząśnięciu, o ile ma dzwoneczki.

Ważnym elementem riqa są też talerzyki. Zanim kupisz instrument, upewnij się, że zamocowane talerzyki wykonano z dobrych materiałów. Gdy zakołyszesz riqiem, powinny dawać migotliwy efekt.

Zajrzyj do naszego obszernego katalogu, żeby znaleźć najkorzystniejsze cenowo warianty najlepszych modeli riqa.

Więcej informacji znajdziesz w naszej kolekcji riqów.