Jak trzymać rishę do oudu

Dla niektórych oud to „król instrumentów”. Ten drewniany, gruszkowaty instrument strunowy z krótkim gryfem przypomina lutnię. Jego początki sięgają najwcześniejszych cywilizacji arabskich, a nazwa instrumentu pochodzi od arabskiego określenia „drewno” [al-oud]. Jego popularność szybko się rozeszła i dziś oud stanowi trzon tradycji muzycznych krajów Azji Środkowej, Anatolii, Bałkanów, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu.

Współczesne oudy dzielą się na trzy kategorie: arabskie, tureckie i perskie – znane lokalnie jako barbat.

Może Cię też zainteresować: Jakie są różnice i podobieństwa między muzyką turecką, arabską i perską?

To rozróżnienie nie opiera się wyłącznie na geografii; oud arabski występuje nie tylko na Półwyspie Arabskim, ale w całym świecie arabskim. Na tureckich oudach grano w Grecji, gdzie nazywa się je outi, oraz w innych miejscach nad Morzem Śródziemnym. Oudy arabskie, takie jak iracki oud, egipski oud i syryjski oud, są zwykle grupowane pod nazwą „oud arabski” ze względu na podobieństwa, choć mogą występować różnice lokalne. 

Oudy arabskie są zwykle większe niż tureckie i oudy, i dają pełniejszy, głębszy dźwięk, podczas gdy brzmienie oudu tureckiego jest bardziej napięte i przenikliwe; poza tym turecki oud jest zwykle strojony o cały ton wyżej niż arabski. Tureckie oudy bywają lżej zbudowane niż arabskie, mają niewykończoną płytę wierzchnią, niższą wysokość strun oraz chóry strun umieszczone bliżej siebie. Tureckie oudy bywają też wyżej strojone i mają „jaśniejszą barwę”. Oudy arabskie mają menzurę od 61 cm do 62 cm, w porównaniu z menzurą 58,5 cm w tureckich. 

Współczesny perski barbat ma mniejsze pudło rezonansowe, dłuższy gryf, lekko podniesioną podstrunnicę i brzmienie odmienne od brzmienia oudu.

 Cümbüş to turecki instrument, który powstał jako hybryda oudu i banjo.

Może Cię też zainteresować: Wszystko o instrumencie oud

Jak trzymać oud

Ponieważ oud potrzebuje miejsca, usiądź na krześle bez podłokietników. Prawą nogę możesz oprzeć na podnóżku, jakiego używają gitarzyści klasyczni, albo założyć nogę na nogę. Ramiona powinny być proste, a całe ciało rozluźnione. Jeśli czujesz napięcie w plecach, ramionach, karku lub innej części ciała, spróbuj zmienić pozycję. Bardzo pomaga ćwiczenie przed lustrem, żeby widzieć, jak siedzisz. Płyta wierzchnia oudu powinna być pionowa, a struny i gryf poziome. Instrument powinien być dobrze wyważony i leżeć na kolanach bez zsuwania się i bez przytrzymywania prawą ręką.

Jak wybrać kostkę do oudu

Jak trzymać rishę do oudu

Rishę można trzymać na wiele sposobów. Możesz nauczyć się jednego chwytu, a z czasem zmienić go stosownie do swojego stylu lub wygody. Na przykład możesz trzymać rishę do oudu między palcem wskazującym a kciukiem, tak by nie wystawała ani za bardzo, ani za mało. Pozostałe palce zwijasz wokół rishy, a kciuk pozostaje wygięty. Albo możesz trzymać rishę tak samo, ale skrócić długość wystającą spomiędzy palców. Możesz wtedy grać mocniej i pewniej. Możesz też użyć grubej, ciężkiej rishy do oudu. Im większa powierzchnia, tym większy obszar struny uderzysz. To dobre do gry rytmicznej, ale bywa niezgrabne, gdy potrzebujesz finezji. 

Nasze zalecenie, jak trzymać rishę do oudu, zobaczysz w filmie na YouTube poniżej. Struny oudu uderza się czubkiem rishy — stosuje się ruchy w dół, w górę albo ich połączenie, zależnie od preferencji grającego lub pożądanego efektu (ruchy w dół dają zwykle większą głośność i ostrzejszy „atak”). Szybkie naprzemienne ruchy w dół i w górę nazywa się tremolo. Dobra technika rishy to jeden z głównych znaków rozpoznawczych dojrzałego oudzisty, więc warto poświęcić czas na ten aspekt gry.

Więcej informacji znajdziesz w naszej Kolekcji oudów.