Porady przy zakupie dobrej bağlamy (saz)
Wśród wszystkich instrumentów tureckiej muzyki ludowej bağlama jest jednym z najważniejszych i odgrywa ogromną rolę w tradycyjnej muzyce tureckiej oraz w ludowych opowieściach. Bywa nazywana sazem — słowo to po persku znaczy po prostu „instrument”. W tureckim określenia bağlama i saz bywają stosowane zamiennie. Choć brzmienie bağlamy ma w sobie pewną nutę melancholii, w całej Anatolii gra się na niej także do zabawy. Przodkiem bağlamy jest kopuz, wielokrotnie wspominany w dawnych tureckich opowieściach. Kopuz ma ponad 1500 lat historii — grały na nim tureckie plemiona Azji Środkowej, a do Anatolii przynieśli go wędrowni bardowie. Z czasem kopuz przekształcił się w bağlamę: instrument z progami i gruszkowatym korpusem. Standardowe wymiary bağlamy wciąż nie zostały ustalone, więc pudło rezonansowe i gryf mogą się różnić w zależności od oczekiwań grającego. Przy zakupie bağlamy warto zwrócić uwagę na materiał korpusu, długość gryfu i staranność wykonania.
Zasadniczo bağlama ma siedem strun podzielonych na trzy chóry, na których gra się jednocześnie. Bağlama składa się z trzech głównych części: pudła rezonansowego (tekne), płyty wierzchniej (göğüs) i gryfu (sap). Progi są przywiązane do gryfu żyłką wędkarską, dzięki czemu można je przesuwać. Na bağlamie gra się zwykle elastyczną kostką o długości 2,5 cm, podobną do gitarowej. W niektórych regionach gra się też opuszkami palców albo paznokciami.
Co decyduje o dobrej jakości bağlamy?
Bez względu na to, na jakim rodzaju bağlamy zamierzasz grać, przed zakupem instrumentu warto sprawdzić kilka rzeczy. Po pierwsze, upewnij się, że instrument nie ma pęknięć ani zarysowań. Gryf bağlamy musi być idealnie prosty, a struny nie powinny dotykać progów — ale jednocześnie nie mogą być od nich zbyt oddalone. Idealny odstęp między strunami a progami to 3 mm. Im większy, tym trudniej się gra. Bardzo ważny jest też materiał, z którego wykonano bağlamę. Różne gatunki drewna dają różne brzmienia, ale najczęściej stosuje się morwę, jałowiec, buk, świerk lub orzech włoski.
Jaki rodzaj sazu wybrać?
Z różnych regionów Anatolii wywodzą się rozmaite odmiany bağlamy, ale gdy przychodzi do wyboru instrumentu pod własny gust muzyczny czy technikę gry, pierwsze pytanie brzmi: bağlama z długim czy z krótkim gryfem? Te dwa typy mogą mocno wpłynąć na Twój styl. Najlepsza rada dla osoby uczącej się gry na bağlamie jest taka, żeby poznała różnice między nimi.
Bağlama z długim gryfem to odmiana tradycyjna, na której gra wielu znanych wykonawców. Ma 23 progi. W latach 70. gryf skrócono do 19 progów — tak powstała bağlama z krótkim gryfem, na której gra się łatwiej, bo nie trzeba wykonywać dużych przeskoków w trakcie melodii.
Wraz z długością gryfu zmieniają się też rozmiary pudeł rezonansowych bağlam. Zmienia się również grubość strun. Długość korpusu bağlamy z krótkim gryfem waha się od 38 do 42 cm, a bağlamy z długim gryfem — od 41 do 45 cm. Bağlamy z krótkim gryfem mają struny 0,18 mm, a te z długim gryfem — 0,2 mm.
Niezależnie od tego, czy wybierzesz długi, czy krótki gryf, i niezależnie od Twojego stylu, oferujemy ręcznie robione bağlamy o starannym wykonaniu. Przy tak szerokim wyborze bağlam gwarantujemy, że znajdziesz instrument albo akcesoria idealnie dopasowane do Twojego gustu i stylu gry.
Leave a comment